Co to są łożyska? Rodzaje łożysk i ich zastosowanie

Funkcjonowanie maszyn i urządzeń nierozerwalnie wiąże się z wykorzystywaniem układów mechanicznych, w których część komponentów służy do przekazywania ruchu obrotowego na rozmaite elementy robocze. Dotyczy to m.in. wszelkiego rodzaju osi, wałków, a także kół zębatych czy pasowych. Sposobem na zwiększenie żywotności takich konstrukcji jest zadbanie o właściwe zabezpieczenie części poddawanych rotacji oraz tych, które pozostają stałe bez wpływania na swobodę ruchu. Metodą na osiągnięcie takiego efektu jest wykorzystanie odpowiednich łożysk kulkowych – samonastawnych, wahliwych, oporowych czy skośnych, a w większości przypadków standardowych o budowie dopasowanej do powstających obciążeń oraz pojawiających się oddziaływań zewnętrznych. Przyjrzymy się temu nieco bliżej.

Co trzeba wiedzieć o łożyskach?

Łożyska to elementy, które zwiększają swobodę ruchu komponentów, które są poddawane rotacji, ponieważ za sprawą znajdujących się w nich elementów tocznych zmniejszeniu ulega powierzchnia kontaktu między częścią ruchomą a nieruchomą, co redukuje powstające tarcie. Przekłada się to także na poziom zużycia współpracujących ze sobą powierzchni i obniża generowany hałas oraz występujące opory. Typowe łożysko składa się z dwóch pierścieni – zewnętrznego sadzonego w gnieździe połączonym z częścią nieruchomą oraz wewnętrznego, który jest zamontowany na rotującym wałku. Między nimi znajdują się elementy toczne, które utrzymywane są w odpowiednim położeniu za sprawą specjalnego koszyczka.

Jakie są rodzaje łożysk?

Podstawowe rozróżnienie łożysk tocznych jest dokonywane na podstawie znajdujących się w nich elementów. Możemy więc mówić łożyskach kulkowych, walcowych, baryłkowych, igiełkowych i stożkowych. Dostępne są również łożyska o specjalnych właściwościach np. wahliwe, tj. z możliwością odchylania się jednego z pierścieni, czy samonastawne, gdzie w taki sposób mogą pozycjonować się oba pierścienie.